„W Japonii sprzedaje się więcej pieluch dla dorosłych niż dla dzieci!”
To zdanie od 10 lat krąży po Internecie.
To nośne hasło, łatwe do zapamiętania i nieco zaskakujące. A także spójne z wizją starzejącego się, a jednocześnie długowiecznego społeczeństwa Japonii.
Czy jednak to hasło jest… prawdziwe?
Nie, a mówiąc dokładniej – nie mamy wystarczająco dużo danych, aby to potwierdzić.
To dlaczego to zdanie jest tak popularne? Od czego się zaczęło?
Okazuje się, że od… mediów społecznościowych.
Ktoś napisał na Twitterze (X) w 2014 r., że w Japonii sprzedaż pieluch dla dorosłych przewyższa sprzedaż dziecięcych pieluch, nie podając źródła.
I poleciało… Hasło podłapało kilka większych redakcji, które następnie były podawane (błędnie) jako źródła.
Tę historię poznałam dzięki świetnemu podcastowi BBC 4: More or less. Behind the Stats (w języku angielskim, dostępny na popularnych platformach podcastowych).

Autorzy programu poddają fact-checkingowi liczby, które krążą w dyskursie publicznym. Na przykład wcześniej wspomniane obiegowe statystyki o pieluchach w Japonii:

W programie znajdziesz jednak o wiele więcej ciekawych tematów. Dziennikarze sprawdzają m. in.:
- czy wykorzystujemy tylko 10% możliwości naszego mózgu?
- czy do wyprodukowania jednej pary dżinsów potrzeba 10 tys. litrów wody?
- czy połowa angielskich słów pochodzi z francuskiego?
Program ma już niemal 700 odcinków. Warto wysłuchać chociaż kilku, aby wyrobić sobie nawyk krytycznego podchodzenia do liczb i statystyk oraz zadawania trafnych pytań sprawdzających.
Odcinki trwają tylko kilka lub kilkanaście minut, więc będą idealnym umileniem jazdy autobusem czy spaceru.
Polecam!
Również dla języka angielskiego – ja akurat przepadam za brytyjskim akcentem.
Gdzie znajdziesz podcast?
Życzę owocnych audio-seansów! Mam nadzieję, że podcast przypadnie Ci do gustu.
Masz do polecenia inne ciekawe podcasty w tematyce danych / wykresów? Daj mi znać na: klaudia.stano@jezykdanych.pl.
Inne artykuły, które mogą Ci się spodobać: